Zapalenie przydatków to potoczne określenie stanu zapalnego obejmującego najczęściej jajowody i jajniki, zwykle w przebiegu zakażenia wstępującego z dolnych dróg rodnych. Objawy mogą pojawić się nagle, ale u części pacjentek rozwijają się stopniowo i początkowo nie są bardzo nasilone. Z tego powodu infekcja nie zawsze od razu kojarzy się z chorobą narządu rodnego.
Jakie objawy powinny zwrócić uwagę?
Najczęstszym sygnałem jest ból w podbrzuszu. Może występować po jednej lub po obu stronach, mieć charakter ciągły albo nasilać się przy ruchu, współżyciu czy badaniu ginekologicznym. Sam ból nie wystarcza jednak do postawienia rozpoznania, ponieważ podobne dolegliwości mogą towarzyszyć torbieli jajnika, endometriozie, infekcji układu moczowego lub chorobom przewodu pokarmowego.
Do objawów, które mogą wskazywać na stan zapalny w obrębie miednicy mniejszej, należą między innymi:
- ból podbrzusza o różnym nasileniu,
- gorączka lub stan podgorączkowy,
- nietypowa lub obfita wydzielina z pochwy,
- ból podczas współżycia,
- plamienia między miesiączkami,
- krwawienie po stosunku,
- pieczenie lub ból podczas oddawania moczu,
- osłabienie i pogorszenie samopoczucia.
Nie każda pacjentka ma pełny zestaw dolegliwości. Zdarza się, że przebieg jest skąpoobjawowy, a stan zapalny zostaje rozpoznany dopiero podczas konsultacji wykonywanej z innego powodu.
Jak lekarz ustala rozpoznanie?
Diagnostyka zaczyna się od dokładnego wywiadu oraz badania ginekologicznego. Lekarz ocenia między innymi lokalizację bólu, tkliwość w obrębie miednicy oraz wygląd szyjki macicy i wydzieliny. W zależności od obrazu klinicznego może zlecić badania laboratoryjne, badanie moczu, testy mikrobiologiczne albo USG ginekologiczne.
USG przezpochwowe pomaga ocenić macicę, jajniki i okolice jajowodów oraz wykluczyć inne przyczyny bólu. Nie zawsze jednak daje jednoznaczną odpowiedź, szczególnie we wczesnej fazie infekcji. Dlatego rozpoznanie opiera się na zestawieniu objawów, badania fizykalnego i wyników badań dodatkowych.
Dlaczego nie warto zwlekać z konsultacją?
Nieleczony stan zapalny może prowadzić do powikłań, takich jak ropień w obrębie przydatków, przewlekły ból miednicy czy uszkodzenie jajowodów. W dalszej perspektywie może zwiększać ryzyko problemów z płodnością oraz ciąży pozamacicznej.
Pilnej oceny wymaga zwłaszcza silny lub szybko narastający ból podbrzusza, gorączka, omdlenie, nasilone krwawienie albo wyraźne pogorszenie stanu ogólnego. Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny, dlatego samodzielne rozpoznawanie infekcji na podstawie jednego symptomu nie jest wystarczające. Wczesna konsultacja pozwala ustalić źródło dolegliwości i rozpocząć leczenie odpowiednie do obrazu klinicznego.
